Umów wizytę w gabinecie: 668 127 238Spis treści
Dieta lekkostrawna to sposób żywienia, który ma ważne zadanie – odciążyć układ pokarmowy. Na początku, zwłaszcza gdy zalecenie tej diety spada na nas razem z diagnozą, czy trudnym momentem w życiu, wydaje sięę ogromnym wyzwaniem. Zwłaszcza, że na temat diety łatwostrawnej króluje wiele mitów, zwłaszcza wśród personelu medycznego tzw. „starej daty”, gdzie mamy skłonność do wprowadzania nadmiernych ogrniczeń. A pmaiętajmy, że mamy tu do czynienia z osoba, która z jakiegoś powodu potrzebuje odżywczej diety.
Moim celem jest przedstawienie diety lekkostrawnej w taki sposób, aby uchylić drzwi nowych możliwośći, anie samych ogranczeń i zakazów. Dieta Łatwostrawna nie musi być straszna.
Kiedy stosowana jest dieta lekkostrawna?
Dieta łatwostrawna ma dosyć szerokie zastosowanie. Dawniej funkcjonowały pojęcia takie, jak „dieta trzustkowa” „dieta wątrobowa” „dieta żołądkowa” itp. Oficjalnie nie mamy z nimi do czynienia.
- przewlekłe i ostre zapalenie trzustki
- chorobach wątroby
- kamica żółciowa
- biegunka
- zapalanie żołądka, chorobie wrzodowej
- gorączka
- stany zapalne jelit
- u pacjentów onkologicznych (łagodzenie skutków ubocznych leczenia)
- po zabiegach chirurgicznych
Uwaga: u kobiet karmiących dziecko piersią nie ma potrzeby włączania diety lekkostrawnej na dzień dobry. Ten stary mit bywa często powielany. Niesłusznie.
Dlaczego dieta lekkostrawna dobierana jest indywidualnie?
Dieta lekkostrawna (jak wyżej widać) jest stosowana w przypadku różnych schorzeń. Pomijając indywidulane tolerancje (np. nie wszyscy tolerują buraki), to samo podłoże problemu ma ogromne znaczenie. Przykładowo, po ostrym zapaleniu trzustki dietę rozszerzamy stopniowo, zaczynając od produktów gotowanych w wodzie, a następnie dopiero na parze.
Z kolei jeśli u osóby z zapaleniem jelit występuje jednocześnie refluks, może być konieczność wyeiminowania cytrusów (czyli sok z cytryny, którym często doprawiane są surówki czy dania) czy ogórków kiszonych (ciekawostka – ogórki kiszone obrane i starte są dozwolone w diecie lekkostrawnej).
Inne przykłady indywidualizacji:
- dieta przy refluksie – często wymaga eliminacji pomidorów (nawet bez skórki), passyaty, przecierów pomidorowych
- dieta przy kamicy żółciowej wymaga ograniczenia jaj, a dokładnie żółtek jaja kurzego i tłuszczów zwierzęcych
- dieta po operacjach chirurgicznych powinna być dodatkowo bogata w białko, a także argininę (dla lepszego gojenia)
Dodatkowym wyzwaniem bywają choroby towarzyszące, takie jak cukrzyca. Tutaj pozostaje dietetykowi poszukiwanie kompromisu i indywidualne rozpatrywanie sytuacji konkretnej osoby. Niemniej to nei jets tak, że cukrzyk jesyt skazany na porażkę.
Dieta Lekkostrawna – najważniejsze zasady
Podstawowa, najważniejsza zasada to odpowiedni wybor produktów i ich odpowiednie przygotowanie.
Na diete lekkostrawnej unikamy:
- potraw smażonych w głębokim tłuszczu
- tradycyjnych potraw grillowanych (zwłaszcza przypalonych)
- potraw duszonych tradycyjnie ze wstępnym obsmażaniem (można dusić na małej ilosci wody pod przykryciem, unikając podsmażania i przypalenia)
- „wysuszonych” i przypalonych potraw z piekarnika – mocno ścięta chrupiąca skórka jest bardzo ciężkostrawna.
Powyższe techniki sprawiają, że posiłki długo zalegają w żołądku, moga powodować ból i dyskomfort.
Ilość posiłków na diecie lekkostrawnej zazwyczaj dobierana jest indywidualnie, ale z reguły zalecane są 5-7 posiłków. Wszystko zależy od wielkości porcji, które jest w stanie przyjąć dana osoba.
To, co również jest ważne to równomierne rozłożenie tłuszczu w ciągu całego dnia. Całkowite unikanie tłuszczu jest dużym błędem, bo raz, że taki posiłek nie smakuje, dwa może dostarczyć za mało kalorii oraz powodować wahania cukru. Dzieje się tak zwłaszcza przy owsiankach na samym mleku, ryżu z jabłkiem.
Pamętajmy, że w diecie lekkostrawnej pwoinny znajdować się warzywa, owoce, dobre tłuszcze – dozwolone, podane w odpowiedniej formie. Bardzo częstym błeem, który obserwuje jest całkowicie pomijanie warzyw i owoców.
Czasem wynika to z przytłoczenia osoby chorej, braku nawyku czy pomysłu co ugotować czy tez braki sił na zmianę przyzwyczajeń. Dlatego duża nadzieja w opiekunach osób chorych czy życzliwych osobach, które mogą zadbać o tęczęść „żywieniową”.
Jak gotować lekkostrawnie – na to zwróć uwagę
Jak wcześniej wspomniałam, dobrze podejść do tego indywidualnie. Szczególną uwagę zwróciłam bym w przypadku ostreg zapalenia trzustki czy kamicy żółiowej (miałam w historii przypadki „nieoperacyjne” i tutaj dieta lekkstrawna wymaga szczególnie skrupulatnego podejscia.
Pieczenie w piekarniku
Aby potrawa była lekkostrawna, najlepiej piec ją w 150-170 stopniach, w naczyniu żaroodpornym z niewielką ilością wody oraz pod przykryciem. Dzięki temu potrawa nie będzie z wierzchu sucha ani niepotrzebnie przyrumieniowa
Gotowanie na parze
Gotowanie w wodzie – polecane szczegółnie na początkwoych etapach diety lekkostrawnej przy ostrym zapaleniu trzustki. Technika ta jest dobra w przypadku osób chorującch jednocześnie na dnę moczanową, ponieważ gotowane mięso ma mniej puryn podnoszących kwas moczowy we krwi,
Jak dusić lekkostrawne potrawy?
Jeśli chcemu poddusić rybę, czy chude mięso, dorbze wybrać do tego garnek z grubym dnem lub patelnię z wysokimi brzegami. Kawałek mięsa i starej na tarce o grubych oczkach jarzyny podlewamy wodą i dozwolonymi przyprawami (tabela niżej) i dusimy pod przykryciem dogląajac przez okoo 20 minut (tu ważne, aby kawałek mięsa nie był zbyt „gruby”).
Tłuszcze, takie jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy, masło (choć częściej polecam finuu z uwagi na lepszy profil kwasów tłuszczowych, czyli lepszy dla serca).
Praktyczne wskazówki dla lżejszego gotowania
Aby pulpety były bardziej puszyste, dodaj do nich ubite białko jaja kurzego.
chude mięso możńa marynować w jogurcie, kefirze, maślance, ziołach aby było bardziej soczyste
tłuszcze np. oliwe z olwiek, olej rzepakwoy dodajemy tuż przed podaniem posiłku (wtedy potrawa jest bardziej lekkostrawna)
jeśli mamy ogrnaiczone zasoby czoowe czy mniej siły, potrawy można czasem wzbogacić o soiczki dla niemowlat, np. purre z dyni dodać do purre ziemniaczanego.
Dieta lekkostrawna – co jeść?
Jakie produkty powinny znajdować się w diecie lekkostrawnej? Codziennie warto spożywać produktyz tych grup:
Białko
Jako budulec, a posiłkach głownych 1/4 talerza.
Z mięsa polecane są: pierś z kurczaka, indyka, chuda wołowina, królik, a z wieprzowiny można rozważyć polędwicę wieprzową
Podobnie z rybami, preferowane są świeże/mrożone ryby chude np. sola, dorsz, mintaj.
Inne źródła białka to jajka kurze – najlepiej na miękko, w jajecznicy na parze czy deliaktnym omlecie, a także jako składnik dań np. kopytek ze szpinakiem
Produkty mleczne: mleko 0,5-2 % tłuszczu (w zależności do sytuacji), jogurt naturalny, kefir, maślanka (niektóre osoby nie tolerują przekwaszonych produktów mlrecznych). I tu ważne, aby zwrócic uwage czy nie kupiliśmy jogurtu greckiego czy śmietankowego, który ma zazwyczaj więcej tłuszczu.
Ze strączków pozostaje przetworzony produktu – tofu naturalne, ew. napój sojowy.
Tłuszcze
Jak wczesniej wpsomniałąm, powinny być rozłożone równo przez cały dzien w niewielkich ilościach.
Orzechy nie są dozowlone, ale można sięgać po płarki migdałowe, które mają bardziej delikatną strukturę.
